Қазақстан Республикасындағы шағын бизнес

Автор работы: Пользователь скрыл имя, 10 Марта 2012 в 19:15, курсовая работа

Описание

Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында шағын және орта бизнестің дамуы ең өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Шағын және орта бизнес Қазақстанда қарқынды дамып келеді. Себебі тәуелсіздігіне 20 жыл толған еліміздің дамуына шағын және орта бизнесті дамыту өте қолайлы. Сондықтан, мен осы тақырыпты, атап айтсам: «Қазақстан Республикасында шағын және орта бизнестің дамуы» тақырыбын таңдадым.
Шағын және орта кәсіпкер

Содержание

КІРІСПЕ------------------------------------------------------------------------------3
І. БИЗНЕС ЖӘНЕ КӘСІПКЕРЛІК
1.1. Кәсіпкерліктің қалыптасуы---------------------------------------------------------5
1.2 Шағын бизнесті дамыту жағдайында Қазақстан Республикасының
экономикалық саясаты.--------------------------------------------------------------------7
ІІ. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ШАҒЫН ЖӘНЕ ОРТА БИЗНЕСТІҢ ДАМУЫ
2.1. Шағын бизнестің дамуы------------------------------------------------------------10
2.2. Қазақстандағы бәсекелік ортаны қалыптастырудағы шағын және
орта бизнестің рөлі----------------------------------------------------------------12
2.3. Шағын және орта бизнесті қаржыландыру----------------------------------16
ІІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ШАҒЫН БИЗНЕСТІН ҚАЗІРГІ КЕЗЕҢДЕГІ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ
3.1. Қазақстандағы шағын бизнесті мемлекеттік қолдауды жетілдіру-----19
3.2. Қазақстан Республикасында шағын бизнесті несиелеу.---------------------31
ҚОРЫТЫНДЫ -------------------------------------

Работа состоит из  1 файл

шагын бизнес курсовой.doc

— 494.50 Кб (Скачать документ)


 

Өткізу  көлемдері мен  пайда динамикаларының өсуі мен  өсім  қарқындары.

 

Көрсеткіштер

2000

2001

2002

өсу

өсім

өсу

өсім

өсу

өсім

Өткізу көлемі

169,33

69,33

116,39

16,39

109,26

9,26

пайда

207,27

107,27

153,51

53,51

185,71

85,71

 

 

 

    - өткізу көлемінің өсу қарқындары        - пайда көлемінің  өсім  қарқындары.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

IІ.  ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ШАҒЫН ЖӘНЕ ОРТА  БИЗНЕСТІҢ  ДАМУЫ

2.1. Шағын  бизнестің  дамуы

Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында шағын және орта бизнестің дамуы ең өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Шағын және орта бизнес Қазақстанда қарқынды дамып келеді. Себебі тәуелсіздігіне 20 жыл толған еліміздің дамуына шағын және орта бизнесті дамыту өте қолайлы.

              Шағын кәсіпкерліктің дамуы бір қатар әлеуметтік проблемаларды шешуге негізделеді, соның ішінде шағын бизнес саласында жаңа жұмыс орындарын құру арқылы жұмыссыздық деңгейін төмендету деп ойлаймын. Шағын кәсіпкерлі дамыту тиімділігі әлемдік тәжірибеде дәлелденген, яғни шағын бизнес инвестицияға деген ең төменгі қажеттіліктермен ұлттық өнімнің едәуір бөлігін өндіреді. Сондықтан, шағын кәсіпкерлік әлеуметтік критерийі мен тиімділік критерийіне сай келеді.

Бұл курстық жұмыстың міндеті:

1.аймақтық экономиканы жандандыру;

2.қайта құрылған жұмыс орындарын көбейту;

3.шағын бизнесті дамытуға қолайлы орта қалыптастыру;

4.қазақстанда шағын бизнес қарқынды дамуына қол жеткізу.

Курстық жұмысымның мақсаты: Қазақстан Республикасында шағын бизнесті қолдау механизмін құру негізінде шағын бизнесті қарқындап дамыту.

              Шағын және орта бизнесті дамыту саласында Қазақстан авторларынан Мәуленова С.С, Бекмолдин С.Қ, Құдайбергенов  Сәбденова Жанар Оралқызы, Көкшетау экономика және менеджмент институтының экономика және менеджмент кафедрасының аға оқытушысы Нұрпейісова Жанат Нұрпейісқызы көп еңбек сіңірді.          Кәсіпкерлікті дамытудың теориялық және методологиялық мәселелері отандық, сондай-ақ, шетелдік ғалымдардың еңбектерінде көрініс тапты. Дегенмен бұл салада жасалған жұмыстардың бар екендігіне қарамастан, ол жұмыстарда негізінен, кәсіпкерлік қызметін дамытудың жалпы экономпкалық көзқарастары ғана карастырылғандығын айтуымыз керек. XIX ғасыр басында-ақ Жан Батист Сэй кәсіпкерлікті жер, еңбек және капиталмен бірге негізгі өндіріс факторларының бірі ретінде қарастырған.[4]

Кәсіпкерлік туралы теориялық концепция алғашқы рет 1725-1730 жылдары Ричард Кантиллионның  еңбектерінде баяндалды.

1776 жылы Адам Смит  өзінің "Халық байлығының табиғаты мен себептері туралы зерттеу" атты еңбегін жазғанда, ол негізгі өндіріс факторларын бөліп көрсетті: жер, еңбек, капитал, бірақ кәсіпкердің рөлі туралы ештеме айтылмады. Тек 1810 жылы Жан Батист Сэй алғашқы рет кәсіпкерліктің рөлі мен мәнін негізгі өндіріс факторларының бірі дәрежесіне дейін көтерді.

              Кәсіпкерлікті дамыту саласында методологиялық дәрежеде шетелдік, атап айтқанда, американдық ғалымдармен көптеген зерттеулер жасалған. Бұл осы елдің шағын кәсіпкерлікті дамытуда 200 жылдық тарихы бар екендігін көрсетеді. Бүгінгі таңда АҚШ-та 20 миллионнан астам кәсіпорын бар және одардың 6%-і шағын және орта бизнеспен шұғылданатын кәсіпорындар. Дәл осы шағын кәсіпкерлікті басқару проблемасын дамытушы Д.Лонгенеко (Longenecker Justin G.) У. Петти (J.William Petty), К. Моор (Саrlos W.Мооrе) сияқты американдық ғалымдар үлкен үлестерін қосты.

Екінші бөлімде шағын бизнестің даму этаптарын, оны ары қарай дамытудың кешенді бағдарламаларын, шағын бизнесті несиелеу жолдарын қарастырдым.

Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау және дамытудың мемлекеттік саясаты экономиканың әртүрлі салаларында  кәсіпкерліктің  даму  болашағын   анықтай   отырып  кәсіпкерлердің әр түрлі топтары үшін қолдаудың жеке шараларын жүзеге асыру қарастырылады. Ол үшін алдымен шағын және орта кәсіпкерліктердің өндірістік және инновациялық іс - әрекеттеріне көңіл бөлінуі керектігі жайлы қарастырдым.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.2. Қазақстандағы   бәсекелік  ортаны  қалыптастырудағы  шағын  және орта  бизнестің рөлі

 

Рынок қатынастарының пайда болуы мен дамуы көптеген жағдайларды қажетсінеді, әсіресе қызмет істеу ортасы өте маңызды рөл атқарады. Рынокты экономикалық қызмет ету ортасы белгілі бір факторлардың болуын көздейді. Негізгілері: икемді рынок жүйелерін құру, бәсекелестік пен кәсіпкерлік қызметті дамыту. Кәсіпкерлік нышандары рыноктық қатынастар кезінде ғана емес, қоғам дамуының барлық кезеңдерінде пайда болатын өзіне тән ерекшеліктері бар құбылыс.

              Сонымен қорыта айтқанда «Кәсіпкерлік», «Бизнес» және «Коммерция» түсініктері әр түрлі әлеуметтік-экономикалық жүйелерге тән болған. Бірақ ғылыми және күнделікті айналысқа бұл түсініктер тек капитализм тұсында ғана енгізілді.

              Алғашқы қауымдық қоғамда қатынастар іскерлік негіздегі бартерлік мәмілелер формасында болған. Осы мәмілелердің табиғи іскерлігі аталған қауымдастықтардың ыдырап құл иеленушілік қоғамның пайда болуына алып келді.

Құл иеленушілік және феодалдық қоғамдағы кәсіпкерлік құрылуының мақсаты – жаулап алу нәтижесәнде экономикалық мазмұнға ие болған нышандар.

Алайда, кәсіпкерліктің пайда болуының басты себебі - сауданың пайда болуы және өркендеуі. Орта ғасырда көпестер, саудагерлер, қолөнершілер және миссионерлер алғашқы кәсіпкерлер болған.

Осылайша, халықаралық сауданың дамуы өткізу рыноктарында қиыншылық тудыруымен байланысты көпестердің бірігуіне, сөйтіп алғашқы акционерлік қоғамдардың құрылуына – Ост-Индиямен, Гудзон шығанағымен сауда жасаған ағылшын және голландия компанияларының пайда болуына алып келді. Бұдан кейін акционерлік капитал өнеркәсіпте, банк саласында ары қарай жалғасын тапты. Осы мезгілде бұрын болмаған жаңа мамандық пайда болды. Ол – менеджер.

Қазақстандағы кәсіпкерлік және коммерция жағдайына келсек, мұнда бұл салалар тарихи ерте заманда пайда болған. Ежелгі түрік дәуірінде Жетісу қаласы тек аялдау орны ғана емес, сонымен қатар, мұнда сауда және қолөнер орталықтары болған.

XIII ғасыр мен XV ғасырдың алғашқы ширегінде Оңтүстік Қазақстан территориясы арқылы сауда қызметінің дамуында маңызды рөл атқарған Батыс Шығыс халықаралық сауда жолы өткен.

XVIII ғасырда қазақтар Орта Азия, Ресей, Қытай, Иран патшалықтарымен – мал, жылқы, тері, жүн және аң аулау бұйымдарымен сауда жасаған. Қазақ жерлері арқылы Орта Азиядан Ресейге керуендер жөнелтілген. Орынбор, Тобыл, Семей арқылы сауда жасау өте маңызды болған. 

XIX ғасырдаң алғашқы жартысында тұз табумен айналысу, тау-кен ісі дами бастады. Сонымен қатар, мыс, қалайы, күміс, тас көмір қазу басталып, балқыту және темір илеу зауыттары ашыла бастады. Малдың тауарлық маңызы барынша өсті.

Қоғамымызды реформалаудың қол жеткен қомақты табыстарының бірі - орта таптың қалыптасуы болып табылады. Әміршілдак жүйедегі экономиканың күйреуі, жекелеген нарық элементтерінің пайда болуы, экономикалық өмірге бұрынғы шаруашылық субъектілерін әкелді. Сонымен бірге қоғамымызда меншік иесі деген жаңа әлеуметтік топ қалыптасты. Осы орта таптың қалыптасуы, негізінен, шағын кәсіпкерліктің дамуымен тікелей байланысты.

Шағын бизнес қоғамдық қатынастардың бірден-бір түрі ретінде қоғамның рухани және материалды потенциялын көтеріп қана қоймай, сонымен қатар әрбір индивидтің таланты мен мүмкіндіктерінің практика жүзінде көрінуіне жағымды бастау бола отырып, ұлттық бірігуіне, оның ұлттық рухының және мақтанышының сақталуына әкеледі.

Қазіргі уақытта бүкіл әлем бойынша бекітілген кәсіпкерліктің анықтамысы жоқ. Американдық ғалым, профессор Роберт Хизричтің пайымдауы бойынша «кәсіпкерлік – белгілі бір құқы бар, жаңа бір нәрсені шығару процесі, ал кәсіпкер – осы процеске қажетті уақыты мен күшін жұмсайтын қаржылық, психологиялық және әлеуметтік тәуекелді өз мойнына алып, бұл үшін ақша алып және жеткен жетістігіедеген рахат сезімін алатын адамды айтады.

Америкалық оқу және ғылыми әдебиеттерінде кәсіпкерлік пен кәсіпкерді экономикалық, саяси – экономикалық, психологиялық басқару және басқа да жағынан сипаттайтын көзқарастар бар. [5]

Ағылшын профессоры Алан Хоскинг былай дейді: «индивидуальды кәсіпкер деген, істі өзіне ғана сеніп жүргізетін, бинесті тек өзі басқарып, керекті қаражаттармен қамтамасыз етіп, өз еркімен шешім қабылдайтын тұлғаны айтады. Ол үшін алған сыйы болып, кәсіпкерлік қызмет нәтижесінен кейін түскен пайда және еркін кәсіпкерлекпен айналысқандағы қанағат сезімі. Бірақ, осылармен қатар ол кәсіпорынның банкротқа ұшырау жағдайында барлық шығын тәуекелін өз мойнына алады.

Кәсіпкерлік – бұл өзіндік көзқараста, жауапкершілікте және инновациондық кәсіпкерлік ойда кегізделген экономикалық белсенділіктің ерекше түрі.

Кәсіпкерлік экономикалық белсенділіктің ерекше түрі ретінде көрінеді, себебі оның бастапқы кезеңі тек идеямен байланысты балады. Соңына ол идея материалды формада көрінеді.

Кәсіпкерлік инновациондық кездің болуымен сипатталады – ол жаңа тауардың өндірісімен немесе жаңа кәсіпорын құруымен байланысты болады.

Өндірісті басқару, сапаны жақсартудың жаңа жүйесі, өндіріске жаңа методтар енгізу немесе жаңа технологиялар енгізу – бұл да инновациондық кез болып табылады.

Шағын және орта кәсіпкерлік процесінің негізгі қозғаушы күштерінің ішінде кәсіпкерлер негізгі орын алады. Кәсіпкер – бастамашыл негізде, толық экономикалық жауапкершіліктен қорықпай тәуекелге баратын және келешекте табыс әкелетіндей етіп басқа өндіріс факторларын ұтымды түрде біріктіруге қабілетті ұдайы өндірістің субъективті факторы.

Республика экономикасын тұтастай алып қарасақ, оның өндiрiстi басқару құрылымында сапалық тұрғыдағы үлкен өзгерiстер болып жатқаны байқалады. Соның iшiнде маңызды бағыттардың бiрi шағын кәсiпкерлiктiң дамуы болып табылады. Кәсiпкерлiк алымдылық қабiлеттiң, пысықтықтың шынығуына жағдай жасайды. Онсыз толыққанды нарық экономикасының да болуы мүмкiн емес. Сондықтан қазiргi кезеңде өз ойлау қабiлетi мен еркiндiгiн мол пайдалана кәсiпкерлiкке назарды баса аудармасқа болмайды.

Бүгiнгi таңда мемлекеттiк мекемелер мен iрi фирмалар шағын бизнестiң дамуына жан-жақты атсалысуда. Өйткенi олар әлеуметтiк -экономикалық  мәселелердiң бiрқатарын шешедi. Бiрiншiден, жұмысшыларға жалдамалылар қатарынан шығып, өз кәсiбiнiң қожасы болу мүмкiндiгi туады. Екiншiден, кiшi кәсiпкерлiктi халықтың жұмыспен қамтылу мәселесiмен де бiрлестiрiп қарастыруға болады. Үшiншiден, шағын кәсiпкерлiктiң өркендеуi тауарлар өндiрудi ұлғайтуға және қызмет көрсетудi дамытуға жол ашады.

Информация о работе Қазақстан Республикасындағы шағын бизнес