Қазақстан Республикасының стратегиялық даму жоспарын әзірлеу жөніндегі әдістемелік нұсқаулық

- міндеттерді  іске асыру мен мақсаттарға  жетуге жоғары дәрежеде теріс  әсер етуі мүмкін жағдайлар  (тәуекелдер);

- міндеттерді іске асыру  мен мақсаттарға жету үшін  қосымша жағдайлар жасайтын сыртқы (ішкі) ортаның оң ықпалы (жол берілулер).

195. Сонымен, жол берілулер мен тәуекелдер – бұл мақсаттарға жету үшін маңызды болып табылатын, бірақ мемлекеттік бағдарламаны орындаушылар беглілі бір себептермен әсер ете алмайтын факторлар.
196. Жол берілулер мен тәуекелдер талдау кезеңінде жүргізілген  SWOT-талдаудың нәтижелері негізінде құрылады.
197. «Іс-шаралар» жолында қызмет аясын дамытудың жоспарланған мақсатына жету үшін қандай негізгі іс-шаралар және қандай жүйелілікте жүргізілетіндігін (іс-әрекеттер атқарылғандығын) атап көрсету қажет.
198. Іс-шаралар (іс-әрекеттер) артық бүге-шігесіз маңызды болуы тиіс. Іс-шаралар (іс-әрекеттер) мақсаттарға жету және міндеттерді іске асыру құралдары болып табылады.
199. Қаражаттар мен шығындар – бұл  жоспарланған іс-әрекеттерді жүзеге асыру, міндеттерді шешу және мақсаттарға жету үшін қажетті еңбек, материалдық-техникалық, қаржылық ресурстар.
200. Қажетті шығындар мен ресурстарды нақты бағалауды қамтамасыз ету үшін, жоспарланған қызмет (іс-шаралар) егжей-тегжейлі талдануы қажет.
201. Бұл кезеңде қойылған міндеттерді шешу және мақсаттарға қол жеткізуге қажетті қаржыны бағалау және бөлу жүзеге асырылады.
202. Әрбір қаржыландыру көзі бойынша іске асырылу кезеңіне қарай бөлінген абсалюттік түрдегі қажетті көлемін көрсету қажет.
203. «Алдын ала шарттар» жолында мемлекеттік бағдарламаны іске асыруға дейін орындалуы қажет ықтимал алдын ала іс-әрекеттерді көрсету қажет.
204. Талдау нәтижелерін тексеру мынадай қисынмен жүргізіледі: кестенің төменгі оң жақ бұрышынан  бастап («алдын ала шарттар») жоғарғы жағына («қаражаттар мен шығындар»), одан кейін диагональ бойынша жоғары оң жаққа «жол берілулер мен тәуекелдерге» дейін, одан кейін солға қарай «іс-шараларға» дейін және осы схеманы «мақсатына» дейін жалғастыруға болады.
205. Талдауды дұрыс жүргізіп, кестені дұрыс толтырған кезде тексеру барысы мынадай болады:

егер алдын  ала шаралар орындалса, қаражаттар жеткілікті және шығындар тиімді болып, тәуекелдер орын алмаса немесе оларды басқару мүмкін болса, онда іс-шаралар (іс-әрекеттер) жүзеге асырылады. Егер іс-шаралар (іс-әрекеттер) жүзеге асырылса және жол берілулер орындалса, ондай жағдайда міндеттер атқарылады. Егер міндеттер орындалып, сыртқы (ішкі) шарттар  сақталса, онда мақсатқа қол жеткізіледі. Сыртқы (ішкі) шарттармен қуаттанған мақсат қызмет аясының дамуын пайымдауға қол жеткізуге ықпал етеді.

206. Осылайша тұжырымдалған ақпарат мемлекеттік бағдарламаны іске асыру барысында немесе аяқталуы бойынша мониторинг жүргізу және бағалау құралы болып табылады, сондай-ақ ол мемлекеттік бағдарламаның қысқаша және оқуға ыңғайлы түрдегі толық құрылымын қамти отырып, жобаның сапасын бағалауға көмектеседі.

 

6. Мемлекеттік  бағдарламаның бөлімдерін қалыптастыру.

 

207. Мемлекеттік бағдарламаның құрылымы «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесінің одан әрі жұмыс істеуінің кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 4 наурыздағы № 931 Жарлығына сәйкес қалыптастырылады, оның шеңберінде  Қазақстан Республикасының стратегиялық даму жоспарын, Елдің аумақтық-кеңістіктік дамуының болжамды схемасын, мемлекеттік бағдарламаларды, аумақтарды дамыту бағдарламаларын, мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларын әзірлеу, іске асыру, мониторингін жүргізу, бағалау мен бақылау туралы Ереже бекітілді.
208. Талдау және жоспарлау кезеңдері аяқталғаннан кейін паспортты толтыру  және мемлекеттік бағдарламаның өзін жазу жүзеге асырылады.
209. Талдау жүргізу процесінде алынған ақпарат, мемлекеттік бағдарламаның «Ағымдағы жағдайды талдау» бөлімінде көрсетіледі.
210. Жоспарлау жүргізу процесінде алынған ақпарат «Бағдарламаның мақсаттары, міндеттері, нысаналы индикаторлары, іске асыру нәтижелерінің көрсеткіштері»,«Негізгі бағыттар, бағдарламаның алға қойылған мақсаттарға қол жеткізу жолдары және тиісті шаралар», «Іске асыру кезеңдері» және  «Қажетті ресурстар» бөлімдерінде көрсетіледі.

 

7. Мемлекеттік  бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеу

 

211. Мемлекеттік бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары (Іс-шаралар жоспары) мемлекеттік  бағдарламаның мақсаттары мен міндеттеріне уақытылы және толық қол жеткізу және жоспарланған нәтижелерді алу үшін мемлекеттік бағдарламаны іске асыру бойынша іс-әрекеттерді ұйымдастыру мен үйлестіру мақсатында әзірленеді.
212. Іс-шаралар жоспары мемлекеттік бағдарлама бекітілген күннен бастап 1 ай мерзімде әзірленеді.
213. Іс-шаралар жоспары Қазақстан Республикасының Стратегиялық даму жоспарын ескере отырып, бағдарламаның алға қойылған мақсаттарға қол жеткізуін қамтамасыз ететін, күтілетін нәтижелерді көрсете отырып, іс-шаралардың мерзімдері, ресурстары және орындаушылары бойынша келісілген жүйеден тұрады.
214. Іс-шаралар жоспары мемлекеттік бағдарламаның іске асыру кезеңдерін міндетті түрде белгілей отырып, іске асырудың барлық кезеңіне әзірленеді.
215. Іс-шаралар жоспарында көзделген іс-әрекеттер мемлекеттік бағдарламаның іске асырылуына қатысушы мемлекеттік бағдарламаны, басқа да мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларын  әзірлеуші мемлекеттік органның стратегиялық жоспарында қарастырылуы қажет.
216. Іс-шаралар жоспарында мыналар көрсетіледі:

1) олардың нәтижелер  көрсеткіштері көрсетілген нақты  іс-шаралар;

2) іс-шаралардың орындалу мерзімдері;

3) іс-шаралардың  орындалуына жауапты мемлекеттік  органдар;

4) қаржыландыру  көздерін көрсете отырып, іс-шараларды  іске асыру үшін талап етілетін  қаржы қаражаттары.

217. Жоспар жобасы осы бұйрыққа 3-1- қосымшаға сәйкес нысан бойынша мемлекеттік бағдарламаның іске асырылуына қатысушы мемлекеттік органдардың ұсыныстары негізінде қалыптастырылады.
218. Іс-шаралар жоспары мынадай тәртіпте толтырылады:

1) «Мемлекеттік  органның атауы» деген жолда  мемлекеттік бағдарламаны іске  асыру  жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлейтін мемлекеттік органның толық атауы көрсетіледі;

2) Екінші бағанда:

-  «Мақсаты»  деген жолда мемлекеттік органның  мақсаты көрсетіледі, ол жоспарлы  кезеңнің соңына қарай қызмет  аясының жай-күйінің пайымы мен  бірқатар міндеттерді шешу арқылы қол жеткізілетін оның дамуының сапалы бағдарын білдіреді;

- «Нысаналы  индикаторлар»  деген жолда  мемлекеттік бағдарламаның мақсаттарына  қол жеткізу дәрежесін айқындауға  мүмкіндік беретін, өлшенетін  көрсеткіштерден тұратын нысаналы  индикаторлар көрсетіледі;

- «Тікелей нәтижелер  көрсеткіштері» деген жолда мемлекеттік  бағдарламаның аталған нысаналы  индикаторының шешілу дәрежесін  сипаттайтын сандық өлшенетін  нәтижелер көреткіштері келтіріледі.

- «Іс-шаралар»  деген жолда аталған көрсеткіштің  мемлекеттік бағдарлама нәтижесіне қол жеткізуі дәрежесін сипаттайтын іс-шаралар келтіріледі.

3) Үшінші бағанда  іс-шараның өлшем бірлігі көрсетіледі.

4) Төртінші бағанда  параметрлерді (іске асыру орны, мерзімдері және сапалық көрсеткіштер) көрсете отырып, іс-шаралардың аяқталу нысаны көрсетіледі.

5) Бесінші бағанда  іс-шаралардың атқарылуына жауапты  мемлекеттік органның атауы көрсетіледі.

6) Алтыншы бағанда  іс-шараларды іске асырудың жоспарланған  кезеңі көрсетіледі.

7) Жетінші, тоғызыншы,  он бірінші, он үшінші және  он бесінші бағандарда мемлекеттік бағдарламаны іске асырудың, әр жыл бөлінісіндегі,  көзделген сомалары теңгемен көрсетіледі.

8) Сегізінші,  оныншы, он екінші, он төртінші  және он алтыншы бағандарда  көрсетілген сомалардың қаржыландыру  көздері көрсетіледі (көзделген):

      республикалық және жергілікті  бюджеттердің қаражаттары, мемлекеттік  кепілмен тартылатын мемлекеттік  қарыздар, мемлекеттік емес қарыздар, тікелей шетелдік және отандық  инвестициялар, халықаралық қаржы-экономикалық  ұйымдардың немесе донор-елдердің гранттары, екінші деңгейлі банктердің кредиттері, ұйымдардың өз қаражаты және Қазақстан Республикасының заңнамасымен тиым салынбаған басқа да қаржыландыру көздері, оларда бюджеттің деңгейі, сондай-ақ бюджеттік бағдарламалардың атауы мен коды көрсетіледі.

9) Он жетінші  бағанда көзделген қаржының жалпы  сомасы теңгемен көрсетіледі.

10) Екіншіден  бастап он жетінші бағанға  дейін «Мақсат», «Нысаналы индикатор», «Нәтижелер көрсеткіштері» деген  жолдар толтырылмайды.

219. Мемлекеттік әзірлеуші орган келген ұсыныстарға талдау жүргізеді және ұсыныстар түскен күнінен бастап 10 күнтізбелік күн ішінде Жоспардың жобасын қалыптастырады.
220. Бұдан әрі Жоспар жобасы мынадай тәртіпте пысықталады:

1) Іс-шаралар  жоспары бекітілгенге дейінгі  15 күнтізбелік күн мерзімінде  қалыптастырылған Іс-шаралар жоспарының жобасын бағдарламаны іске-асыруға қатысушылардың барлығының жалпы түрде қарауы үшін Интернет ресурстарына орналастыру. Әзірлеуші орган келісу мақсатында мемлекеттік органдарды Іс-шаралар жоспарының жобасын орналастырған күннен кейінгі күннен кешіктірмей ақпараттандыруы тиіс;

2) Іс-шаралар  жоспарының жобасы бойынша мемлекеттік  бағдарламаны іске асыруға қатысушылардың  және басқа да мүдделі тұлғалардың  ұсыныстары мен ескертулерін  Іс-шаралар жоспарының жобасын  Интернет ресурста орналастырғаннан бастап 5 күнтізбелік күн ішінде қарау;

3) Іс-шаралар  жоспары жобасының соңғы редакциясын  қалыптастыру;

4) белгіленген  тәртіпте келісу мен бекіту.

221. Іс-шаралар жоспары Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің келісімі бойынша Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітіледі.
 

Қазақстан Республикасының 

Экономикалық  даму және

сауда министрлігінің

2010 жылғы « 01 » шілдедегі № 101

бұйрығына                                                                                            

3-1-қосымша

Іс-шаралар  жоспары  ________________________________________________ іске-асыру бойынша                         (мемлекеттік бағдарламаның атауы)

№ п/п

Атауы

Өлшем бірлігі

Аяқтау нысаны

Орындауға жауаптылер

Орындалу мерзімдері

Қаржыландыру

Болжамды шығыстар (млн. теңге)

1- жыл

2-жыл

3- жыл

4- жыл

5-жыл

Барлығы

сома

Қаржыландыру  көздері

сома

Қаржыландыру  көздері

сома

Қаржыландыру  көздері

сома

Қаржыландыру  көздері

сома

Қаржыландыру  көздері

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

Мақсат

Нысаналы индикатор

Нәтижелер көрсеткіштері

Іс-шара

…

Нысаналы индикатор

Нәтижелер көрсеткіштері

Іс-шара

…

 

Қазақстан Республикасының 

Экономикалық даму және

сауда министрінің 

2010 жылғы « 01 » шілдедегі № 101

бұйрығына                                                                                            

4-қосымша

Аумақтарды  дамыту бағдарламаларын әзірлеу

жөніндегі әдістемелік  нұсқаулық

 

1. Жалпы  ереже

 

223. Осы әдістемелік нұсқаулық аумақтарды дамыту бағдарламаларын әзірлеу жөніндегі көзқарастарды ашады.
224. Аумақтарды дамыту бағдарламаларын әзірлеу өңірді дамыту бағыттарын, мақсаттарын, міндеттерін олардың көрсеткіштерін көрсете отырып күтілетін нәтижелері және аумақтарды дамыту бағдарламасының қажетті ресурстарын талдау және айқындау процессі болып табылады.
225. Аумақтарды дамыту бағдарламасы Қазақстан Республикасының стратегиялық даму жоспарын, Елдің аумақтық-кеңістіктік дамуының болжамды схемасын, мемлекеттік бағдарламаларды (бұдан әрі – жоғары тұрған құжаттар)  әлеуметтік-экономикалық даму болжамын іске асыру, Елдің аумақтық-кеңістіктік дамуының болжамды схемасында, нақты аумақтағы мемлекеттік бағдарламаларда белгіленген мақсаттарға қол жеткізу, міндеттерін шешу  жолдарын баяндау мақсатында әзірленеді.

 

1. Негізгі ұғымдар

 

226. Осы әдістемелік нұсқаулықта мынадай ұғымдар қолданылады:

1) каскадтау  -  бұл жоғарғы деңгейдегі мақсатар, міндеттер, нәтижелі көрсеткіштер  төмен жүйе иерархиясиның тұрған  тиісті мақсатарға, міндеттерге, нәтижелі көрсеткіштерге ауысуы кезіндегі әдіс.  Каскадтау кезінде жүйе дәйекті түрде төмен түсе отырып, егжей-тегжейлі ашылатын оның иерархиясының дәйекті деңгейлері арасындағы өзара байланыс белгіленеді;

2) жоспарлы кезең – аумақтарды дамыту бағдарламасы әзірленетін кезең;

3) нысаналы индикатор  - аумақтарды дамыту бағдарламасының   мақсатына қол жеткізу деңгейін  айқындауға мүмкіндік беретін  сандық өлшеу көрсеткіші;

4) нәтиже көрсеткіші - аумақтарды дамыту бағдарламасы міндеттерінің шешілу дәрежесін айқындауға  мүмкіндік беретін сандық өлшеу көрсеткіші.

 

2.  Аумақтарды дамыту бағдарламаларын  әзірлеу

227. Облысты, республикалық маңызы бар қаланы, астананы дамыту бағдарламасын әзірлеуді облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органы жүзеге асырады және мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органмен, өзге де мүдделі мемлекеттік органдармен және Қазақстан Республикасының Президенті Әкімшілігімен келісіледі.
228. Ауданды (облыстық маңызы бар қаланы) дамыту бағдарламасын әзірлеуді ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті орган жүзеге асырады және облыстық мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органмен келісіледі.
229. Облысты, республикалық маңызы бар қаланы, астананы дамыту бағдарламасы алдағы он жылдық кезеңге арналған Елдің аумақтық-кеңістіктік дамуының болжамды схемасы бекітілгеннен кейін екі ай мерзімде белгіленген тәртіпте  облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мәслихатына бекіту үшін енгізіледі.
230. Ауданды (облыстық маңызы бар қаланы) дамыту бағдарламасы облысты дамыту бағдарламасы бекітілгеннен кейін бір ай мерзімде белгіленген тәртіпте  ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәслихатына бекіту үшін енгізіледі.
231. Аумақты дамыту бағдарламасын жергілікті өкілетті орган бекітеді.
232. Аумақты дамыту бағдарламасын әзірлеу екі кезеңнен тұрады: