Кәсіпкерліктің жалпы мәні

  Қазақстан  Республикасы Президентінің 2001 жылғы  7 мамырдағы Жарлығымен Қазақстан  Республикасында «Шағын кәсіпкерлікті  дамыту мен қолдаудың 2001-2002 жылдарға  арналған мемлекеттік бағдарламасы» бекітіледі. Оның басты мақсатты шағын кәсіпкерліктің өндірістік саласыныңсерпінді дамуын қамтамасыз ететін мемлекеттік қолдау саясатын жетілдіру болып табылады.

Бағдарламаның міндеттері оның мақсатымен айқындалған  және олар мыналар:

• халықтың жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ету;
• қоғамдық бірлестіктердің шағын кәсіпкерлікті қолдау және қорғау мәселелеріндегі рөлін күшейту;
• шағын кәсіпкерліктің өндірістік саласын басымдылықты дамыту;
• шағын кәсіпкерлікті ақпараттық қамтамасыз ету жүйесін жетелдіру және дамыту арқылы шағын кәсіпкерлік субьектілерінің тұрақты қызметі үшін қолайлы жағдайлар жасау болып тұжырымдалады.

   Шағын  кәсіпорындардың ең басты маңыздылығы  – бұл әлеуметтік аспектілігінде. Өзінің құрылуымен шағын кәсіпорындар  жұмыс орындарын көбейтуге жағдай жасайды, сөйтіп, жұмысыздықты азайтады. Бұдан басқа халықтың жалпы білімінің артуы барысында азаматтар арасында жаппай өздеренің жеке қабілеттіліктерін көрсетулері үдей түседі. Ең алдымен бұған қол жеткізуде өз істерін ұнататындықтары жәнее бұған бейімділіктерінің сай болуына қарай өздерінің жеке ісін ашу, өзінің бизнеспен айналысуын жалғастыру болып табылады. Мұның өзі сондай-ақ, шағын кәсіпорындарының дамуына қажетілігін тудырады.

Сонымен, жоғарыда баяндалғандай экономиканың жаңа  жағдайындағы рынокқа өтуінде шағын кәсіпорорындар жанама өнім ретінде болмайды. Олар еліміздің ажырамайтын саяси-экономикалық жүйенің бөлігі болып табылады. Біріншіден, нарықтық қатынастардың тұрақтылығы, солай болғандықтан, халықтың көптеген бөдігі осы қатынастар жүйесіндегі тартылады; екіншіден, рыноктық жағдайлар олар қажетті икемділікті қамтамасыз етеді,терең мамандандыруда іске асыруды және өндірісті тармақтанған кооперацияға айналды. Онсыз оның экономикалықтиімділігінің болуын мүмкін емес.Нәтижесінде, бұл шаруашылық дамуының және ұлттық экономиканың серпінді өсуіне үлкен ықпал етеді; үщіншіден, шағын кәсіпорындар ролінің өзгеруі орта және ірі кәсіпорындардың қызмет етуіне тиек болады.Қазіргі замандағы әлемнің ең  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

жоғары  дамыту бойынша 200 жылдан астам тәжірибесі талданып, қорытылды. Жұмыс барысында бұл тәжірибелерді Қазақстанда пайдалану жөнінде ұсынылған ұсыныстар республикадағы өтпелі кезең қиыншылықтарын жеңу және индустриалды дамыған елдер жолына шығу мақсатын көздейді.

Қорытынды ретінде, Қазақстан Республикасында халықтың әл-ауқаттылығын түбегейлі жақсарту мен экономиканы дамыту секілді шабыттандыратын кәсіпкерлікті басқару ісінің мақсатты да көп деңгейлі жүйесін қалыптастырудың қажетті және өзекті мәселе екендігін атап өтуді жөн көрдік. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

                                         Қорытынды

Қазіргі заман  теорияларнда кәссіпкерліктің 6 концепциясы  бөліп көрсетіледі, олардың әр қайсысы  өз алдына бір мектеп болып, кәсіпкерлік  пен кәсіпкерлік процесс туралы өз түсіндірмелерін береді Жұмыс барсында әр түрлі мектептерінің ілімдері бір-біріне қарама-қайшы келмейді деген маңызды қорытынды жасалды, себебі мектептердің әрқайсысы кәсіпкерлік феноменінің жекелеген қыр-сырларын оқып үйренумен айналысуда.

   АҚШ  пен Қазақстанның негізгі ұстанымдарының мінездемесінде көптеген ортақ белгілерінің бар екенін көрсетуде. Сондықтан заманында АҚШ-та кәсіпкерліктің дамуына серпіліс берген шаралар жүйесінің пайдаланылуы ұсынылады. Жұмыс барысында Қазақстандағы кәсіпкерлер үшін қазіргі  заманға сай кезеңдерде кезігетін негізгі мәсілелерді талданды, кәсіпкерліктің дамуына тежейтін факторлардың келесі бағыттар бойынша классификациясы жасалды, әлеуметтік –экономикалық; саяси; құқықтық; кадрлік; ұйымдық; психологиялық. Шағын және орта бизнесті салыстыру кезіндешағын бизнестің бір қатар артықщшылықтары айқындайды, оларға мыналар жатады: серпінділік, икемділік, тауар түрлерін тез ауыстыру қабілеті, технология саласында болсын, басқа қызмет салаларында болсын жаңалықтар енгізудегі бейім болу, еңбек ұжымында тұрақты қатынастарының орнатылуы, зор көлемді төрешілдік құрылымдарының болмауы және кәсіпорынды басқаруға тікелей қатысу. Дайындалған көп деңгейлі кәсіпкерлікті басқару жүйесінің міндеті – барлық деңгейде

( мемлекеттік,  аймақтық, жергілікті) және кәсіпкероік  деңгейде кәсіпкерлікке барынша қолдау көрсету.

   Қазіргі  заманғы экономика ғылымында  стратегияның корпоративтік, функционалдық  және бизнес-стратегия деген түрлері  бөліп қарастырылады. Жұмыс барысында  бизнес-стратегиясына көп көңіл  бөлінеді, себебі ол негізінен шағын және орта бизнес қажеттіліктеріне жауап береді және келесідей түрлері болады: төменгі баға стратегиясы; дифференцияланған стратегия;

   Жұмыс  барысында кәсіпкерлікті аймақтық  басқарудың тиімді құралдарының  бірі ретінде шет елде өзін-өзі  жақсы танытқан бизнес-инкубаторларды кең  пайдалану ұсынылады,бұл кәсіпорын  құрудың иекмді әдістері мен тиімді жұмыс істеу жүйесі болып табылады.

Болашақ кәсіпорынды  бағаландыру үшін жұмыс барысында  оның тиімділігі тақырыбына қатысты  бағыттар бойынша тиімді кәсіпорының негізгі 

   Экономикалық  дамудың экономикалық моделі  қазіргі заманғы даму теорияларының  арасында ең соңғы орында емес, оның мәні – экономика жағдайын  жақсартуда жаңа шағын және  орта кәсіпорындардың үлкен потенциалы  бар екендігінде. Осы теориға  сәйкес мемлекет кәсіпкерлік белсенділікті ынталандырудың жеткілікті дәрежеде тиімді және онтайлы әдістермен табуы тиіс. Өтпелі экономика кезеңіне экономикалық дамудың кәсіпкерлік моделі факторы және дағдарыс шығу жолындағы алғашқы қадам болып табылуы мүмкін.

Қорыта келгенде, менің курс жұмысының басты мақсаты – қазіргі таңда болған кіспкерліктің ролін және біздің мемлекеттімізде алған орнын толық  мәселелесін ашу. Яғни,  Кәсіпкерлік - пайда алумен жеке табыс табуға бағытталған, азаматтардың белсеңді, шығармашылық дербес іс-әрекеттері. Қазіргі жағдайда кәспікерлік дамуына үлкен үлес қосақ , біздің мемлекеттік бюджеттің өсуіне және халықтың зейнетақы, жалақы және т.б. төлемдердің өсуіне әкеледі. Кәсіпкерліктің дамуынның көмегімен біздің меемлекеттік жағдайын жақсартадуға болады.  
 
 
 
 
 
 
 

                               Пайдаланылған әдебиеттер  

1. Б С.Әкімбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А.Жанайдаров

Экономикалық  теория. - АСТАНА; - 464 бет

2. Қазақстан Республикасы Президентінің 1997ж. 13-наурыздағы «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау мен белсендіруді күшейту бойынша шаралар туралы» Жарлығы //1997ж. 13 - наурыздағы «Казахстанская правда». 2Б.
3. қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 5 қазандағы «Өндірістік кооператив туралы» Жарлығы
4. 1996 ж. Қаңтар – желтоқсан Қазақстанның әлеуметтік- экономикалық жағдайы.Алматы. Қазақстан Республикасының Мемстаткомитеті 1997 ж.- 145 Б.
5. Кәсіпкер болу оңай ма? Пол Хокен,- Алматы Білім,1994
6. Қазақстан Республикасының Конститутциясы. - Алматы: Қазақстан , 2000. -96 бет.
7. МейірбековА.Қ.,Әлімбетов Қ.Ә.Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы – Алматы: Экономика,2003.-252б.
8. Сәбден О.,ТоқсановаА. «Шағын кәсіпкерлікті басқару»,-Алматы: Білім, 2002.-304б.
9. Финансы. Учебник для вузов. Под. Ред. М В. Романовского. - М.: Перспектива/. ЮРАИТ, 2001,-520С.
10. Медведев А. Экономические обоснование предпринимательского проекта// Мировая экономика и международные отношения -1992-№6-С.86-91.

Газеттер:

      1.Казахстанская правда. Астана 1997ж. 13-наурыздағы-2 Б..

      2. Егемен Қазақстан. Астана: 1996ж.27-қарашадағы- 2 Б.