Казак хандары

1. Жер дауы  заңы (земельный закон) 

2. Отбасы - неке  заңы (семейно – брачный закон) 

3. Әскери заң  (военый закон)

4. Сот заңы (судебный  закон) 

5. Қылмысты істер  заңы (уголовный закон) 

6. Құн заңы (закон  о Куне)

7. Жесір дауы  заңы (закон о вдовах)  

 Сөйтіп, «Жеті  жарғының» біздің заманымызға  дейін жеткен заңдар осындай  еді .  

Тәуке ханның сыртқы саясаты.  

 Тәуке ханның  сыртқы саясаты атырабындағы  елдермен тату көршілік байланыс  орнатуға, олармен экономикалық, сауда  – саттық қарым – қатынас  жасауға тырысқан бейбіт дипломатиялық  саясат болды. Тәуке хан Бухара  хандығымен бибітшілік қарым  – қатынаста болуға, Орта Азиядағы отырықшы аймақтармен, қалалармен сауда – саттық жасауға тырысты. Қазақ хандығымен жауласып келген жоңғар хандығына да соғысты тоқтатып тату көршілік қатынас орнату жөнінде Қазыбек би бастаған елшілер жіберген.  

 Ол кезде  мейлінше жауласып алған жоңғарлар мен қазақтарды4 бітімге келе қоюы мүмкін емес еді.  

XVII ғасырдың  соңы мен XVIIІ ғасырдың басында  жоңғар феодалдары қазақ хандығына  үздіксіз шабуыл жасап тұрады. Олар Оңтүстік Қазақстанды және  Сырдария бойындағы базарлы қалаларды,  сонымен қатар ең маңызды кереуен жолдары өтетін территорияны да басып алуға тырысты. 1681 – 1685 жж. жоңғар феодалдары Оңтүстік Қазақстанға бірнеше рет жабуыл жасады, Сайрам қаласын қиратып, егіншілікпен айналысқан ауылдарды күйретті. XVIIІ ғасырдың бас кезінде жоңғар әскерілерінің бір тобы Сарысу өзеніне жетсе, екінші бір бөлігі Орта жүздің шығыс солтүстік аудандарына басып кірді .  

 Қазақ ханы  Тәуке береке – бірлікті барынша  күшейтіп, сыртқы жауға батыл  күрес жұмсау үшін қажымас  қайрат жұмсады. 1710 жылы жауға  қарсы қалай төтеп беру мәселесін талқылау үшін Қарақұм маңында барлық қазақ жүздерінің өкілдері бас қосты. Халықжасақтары құрылды, бұлар жоңғар әскерлерін шығысқа қарай ығыстырды. Бірақ, бұл жеңіс баянды бола алмады. Өйткені бұл кезде жоңғарлар жұм (біріккен), қазақтар бытыраңқы болды. Қазақтың феодал шоншарларының арасындағы алаусыздық пен енжарлық, сыртқы жаудан қорғану үшін жалпы халық күшін жұмылдыруға кедергі болып отырды. Бұл жағдайды пайдаланған жоңғарлар шабуылды қайта бастады. 1716 жылы бұлардың әскерлерінің негізгі бөлігі Іле өзенінен Аягөзге қарай жорық бастады. Нақ осы кезде жоңғарлардың отрядтары Абақанға қарай беттеп, Бие және Катун өзендерінің арасындағы жерді басып алды.  

 Тауке хан  Россия мемлекетімен де тату, достық қарым – қатынас жасауға тырысты.  

 Алайда, Тәуке  хан қазақ хандығын бір орталыққа  бағынған күшті мемлекет етін  құру мақсатын жүзеге асыра  алмады, халқының басым копшілігі  көшпелі және жартылай көшпілі  мал шаруашылығымен айналысқан  және патриархалдық-феодалдық қатнас  үстем болып отырған елде мұны жүзеге асыру мүнкін емес еді, оған қазақ хандығының сыртқы жағдайы да мүнкіндік бермеді. Сөйтіп, қазақ хандығы бытыраңқылық жағдайда кала берді. Әрине, бул бұрын- сонды Орта Азия өңірде тарих сахнасына шыққан көшпелі хандықтардың бәріне ортақ жағдай еді.  

 Солай бола  турса да, Жәңгірдің баласы Тауке  хан (1680-1718 жж.) тұсында қазақ хандығың  бірлік-берекесі күшейе түсті.  Тауке хан қазақ тарихында  «Әз Тауке», «адамзаттың данасы»  деп аталды. Ол хан тағына отырған  сөң, қазақ хандығында асқынған ішкі феодалдық алауыздық пен бытыраңқылықты жойып, бір орталыққа бағынған қазақ хандығын құруға қажырлы қайрат жұмсаған мемлекет қайраткер деп, толық есептеумізге болады.