Туберкулез - аса қауіпті дерт

 

 

1

 

 

 

ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК ФАРМАЦЕВТИКА АКАДЕМИЯСЫ

 

Қазақ тілі мен латын тілі кафедрасы

 

СӨЖ

Тақырыбы: Туберкулез - аса қауіпті дерт.

 

 Орындаған: Октамова Дияра

 Тобы: 105б МІО

 Қабылдаған:Сәлім Ербол Қалтұрсынұлы.

 

 

2

 

Туберкулез

 

Туберкулез (M.tuberculosis) микобактериясы арқылы шақырылатын жұқпалы инфекциялық ауру.

 

 

 

3

 

• Туберкулездің қоздырғышы – микробактерияны (“Кох таяқшасын”) неміс микробиологы Р.Кох (1843 – 1910) ашты (1882). Туберкулез микобактериялары жіңішке, түзу не сәл иіліп келген таяқшалар, ұзындығы 1 – 10, ені 0,2 – 0,6 мкм.

 

 

4

 

• Ауру жұқпалы
• Әлемде әр 15 секунд ішінде бір адам  туберкулезден өледі

 

 

Туберкулез ауруы неге қауіпті?

 

 

5

 

• Жұқпалы аурудың тарайтын негізгі көзі – науқас адамнан түскен микробтары бар қақырық. Сау адамға ол негізінен Туберкулезбен ауырған адам түкірген қақырықтың ұсақ сұйық тамшылары арқылы не кепкен түйіршіктерін ауамен бірге жұтқанда; сирек жағдайда – Туберкулезбен ауырған үй жануарларының сүтін шикілей ішкенде, етін шала пісіріп жегенде жұғады. Организмге Туберкулез таяқшасының енуі ауруға себепші болғанымен, оның толық дамуы үшін жеткіліксіз. Адамдар Туберкулезбен бұрын науқастанып, организмнің иммунитеті төмендегенде, дұрыс қоректенбегенде (әсіресе мал өнімдерінің белоктары, витаминдер тапшы болғанда), санитарлық-гигиеналық жағдайлар дұрыс сақталмағанда, сондай-ақ аурумен ұзақ уақыт бойы араласқанда ауырады. Туберкулез көбінесе 3 жасқа дейінгі балаларда пайда болады, өйткені оларда ауруға қарсы иммунитет әлі де нашар дамыған, сондай-ақ жасөспірімдерде жыныстық жетілу кезеңінде пайда болады. Туберкулез негізінен тұқым қуаламайды. Туберкулезбен ауыратын адамдардың, әдетте, балалары ауру болып тумайды. Бірақ Туберкулезбен ауыратын ата-ана дер кезінде емделмесе, аурудан сақтану ережелерін дұрыс сақтамаса, дертті баласына жұқтырып, баланың туберкулезбен ауруы мүмкін.

 

 

6

 

• Туберкулездің ашық және жабық түрлері болады. Ашық түрінде қақырықта Туберкулез таяқшалары болады, сондықтан Туберкулездің мұндай түрімен ауыратын адамдар өте қауіпті деп есептелінеді. Ал жабық түрінде қақырықта Туберкулез таяқшалары болмайды, бірақ дерт асқынатын болса, Туберкулездің мұндай түрімен ауыратын науқастар да ауру жұқтырады. Туберкулез таяқшалары әр түрлі органдарды, көбінесе өкпені зақымдайды. Аурудың біліну сипаты туберкулездің түріне, науқастың жасына, организмнің жалпы жағдайына байланысты. Аурудың ортақ белгілері: дене қызуының көтерілуі, түнге қарай көп терлеушілік, ұйқының қашуы және тәбеттің нашарлауы. Науқас жүдеп, ашуланшақ келеді, жұмысқа қабілеті төмендейді. Туберкулез таяқшалары түскен жердің тінінде кішкентай төмпешіктер пайда болады. Адам организмі сауыға бастаса мұндай төмпешіктер жойылып кетеді. Кейде бұл төмпешіктердің сырты қатты затпен қоршалып, беріштенеді. Мұны некроз ошағы деп атайды. Адам организмі әлсіреп, некроз ошағына қолайлы жағдай туса, сол жерде каберна (қуыс) пайда болады. Осы қуыста Туберкулез таяқшалары дамып, кеңірдек арқылы өкпенің басқа бөліктерін зақымдайды. Мұндай науқастардың қақырығында микобактериялар мол болып, қақырыққа қан араласуы, тіпті қан кетуі де мүмкін.

 

 

7

 

• Әлемде туберкулёздың микобактериясын жұқтырған екі миллиард адам – ол планетада үштен бір бөлігін құрайды
• Әр науқас белсенді түрдегі туберкулёзбен ауыратын орташа есеппен алғанда 10-15 адамға  жұқтырады
• Әлемде әр 15 секундтың ішінде бір адам  туберкулёздан өледі
• Бір күнді  алатын болсақ туберкулёздан 5000 адам өледі

 

 

8

 

  Біздің елімізде туберкулез туралы қандай мәліметтерді білесіңдер?

 

 

9

 

• Казақстанда соңғы үш жылдың ішінде 2003 жылдан бастап 22%  төмендеді және 1999 жылдан 44%туберкулездан өлім азайды.  
  
• Қазіргі таңда республикада 31779  науқастар қарқынды туберкулезбен ауыратын  фтизиатриялық қызметкерлердің бақылауында тұр.

 

 

 

10

 

• Туберкулездің негізгі берілу жолдары?

 

 

«Ауа- тамшы 

Жолымен»

 

 

 

11

 

• 2-3 –апта бойы жөтел, қақырықтың бөлінуімен 
• Салмақтың төмендеуі;
• Түнгі уақытта тершеңдік байқалады;
• Дененің қызуы 37градус С- 37,9 градус С дейін жоғарылайды (әсіресе түнгі уақытта)
• Жалпы әлсіздік, қажу;
• Кеуде тұсының ауырсыну;
• Кей кезде жөтелгенде қақырықта қан білінеді.

 

Туберкулезда 

қандай симптомдар байқалады ?

 

 

12

 

Туберкулезді амбулаторлы  үйде емдеуге болама?

 

Жоқ, болмайды

 

 

13

 

• Туберкулезге қарсы арнайы егу (БЦЖ) жүргізіледі, ол сәби дүниеге келгеннен 3 – 5 күннен кейін іске асырылады. Ауруды емдеудің терапиялық, хирургиялық, т.б. әдістері табылып, күнделікті дәрігерлік жұмыста қолданылатын болды. Санаторийлерде емделу өте пайдалы. Қазақстанда туберкулезге қарсы жұмысты туберкулез мәселері ұлттық орталығы үйлестіріп отырады. Әрбір облыс орт-нда арнаулы диспансер, жергілікті жерлерде олардың бөлімшелері жұмыс істейді. Республика туберкулезге қарсы қажетті дәрі-дәрмекпен, емдеу орындары төсек-орынмен жеткілікті қамтамасыз етілген.

 

 

14

 

Қолданылған әдебиеттің тізімі:

 

• 1.www/kaznmu/kz;
• 2.www.umnik.kz;
• 3.www.densaulyk.astana.kz;
• 4.www.topreferats.kz;
• 5.www.uci.kz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15

 

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!

 

ДЕНСАУЛЫҚТАРЫҢЫЗ  МЫҚТЫ  БОЛСЫН!