Жылжымайтын мүліктің сандаық және сапалық сипаттамасы

     Қазақстан Республикасы жағдайында банкроттық механизмнің нормативті-құқықтық базасы ретінде заңдар мен қабылданған заңдалақ құжаттар пайдаланылады.Қазақстан Республикасының «Банкроттық туралың Заңына сәйкес, кәсіпорынның банкроттығы туралы шешімі ерікті немесе еріксіз түрде қабылданады.

Банкроттық  борышкердің сотқа жазған өтініші  бойынша ерікті түрде немесе оның өзінің банкроттығы жайында соттан тыс түрде кредиторлармен келісімге  келе отырып, ресми түрде хабарлауы  жолымен жасалады. Ал еріксіз түрде  кредиторлардың немесе «Банкроттық туралың Заңымен өкімет берілген тұлғалардың өтінші негізінде жасалады.

Банкроттық  жайында кредитордың өтінішімен сотқы баруына негіз болып  борышкердің төлеу қабілетінің  болмауы болып табылады. Егер борышкер өзінің міндеттемелерін үш ай ішінде орындай алмаса, оның төлем қабілеті жоқ деп саналады. Ал егер де кредитордың борышкерге қойған талаптарының сомасы 150 айлық есепті көрсеткіштерден жоғары болса ғана, банкроттық жайында іс сотпен қаралады. Басқаша айтқанда, шаруашылық субъектісінің қарызды төлей алмауы, ағымдағы операциялық қызметті қаржыландыра алмауы, міндеттемелелердің өсуіне байланысты жедел міндеттемелерді өтеу қабілетсіздігіне байланысты жағдайда болады. Бұндай жағдайда мүліктің жалпы құны борышкер міндеттемелерінің жалпы сомасына тең немесе одан асып кетуі мүмкін.

Банкроттық  кәсіпорынның ұдайы өндіріс капиталының  шаруашылық механизмінің балансының бұзылуынан, яғни оның қаржылық және инвестициялық  саясатының тиімсіз болуынан туындайды.Сондықтан  бұл жұмыста нақты жойылу қаупі  бар кәсіпорын қызметін қаржылық талдау жүргізілген. Талдау нәтежиесінде, кәсіпорынның банкроттықтық жағдайы анықталды, оның негізгі себептері, сапа және құны жағынан өндірілген өнімнің бәсекеқабілетсіздігі, сонымен бірге негізгі қорлардың жоғары денгейдегі тозуы, айналым құралдарының жетіспеуі болып саналады.

Сондықтан шаруашылық қызметтің негізгі көрсеткіштерінің өсу деңгейінің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін және қаржылық банкроттық жағдайынан шығу үшін кәсіпорынның жағдайын жақсартуға бағытталған бағдарлама жасау керек. Сәйкесінше бұл жұмыстың нәтежиесінде сауықтырудың банкроттыққа қарсы механизмін қолдану арқылы кәсіпорынның санациялық бағдарламасы жүзеге асырылған, оның мәні бірпрофильді кіспорындарды біріктіріп, ірі ашық акйионерлік қоғам құру. Түскен қаражаттар ескі құрал-жабдықтарды жаңартуға, жаңасын алуға, айналым құралдарын қаржыландыруға және кредиторлық міндеттемелерді өтеуге бағытталады.

Сонымен қорыта келе жоғары деңгейдегі бәсеке жағдайында әрбір кәсіпорын мақсаты төлемқабілетті және қаржылай тұрақты бөлу. Банкроттық-банкроттықтық жағдай және оны жою үшін қаржылық басқарудың арнайы әдістері қажет.

 

 

            

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                               ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

 

1. Қазақстан Республикасының «Банкроттық туралың Заңы;
2. Дүйсенбаев Ш., Төлегенов Ә.Т., Жумагалиева А.Т., «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдауң, Алматы 2001 ж.
3. Ковалев А.П. «Финансовый анализ и диагностика банкротстваң Учебное пособие, М.-1994г.
4. Антикризисное управление, Под ред. Э.М. Короткова, 2003, 95 б.
5. Казахстан:1992-2002ж.ж.Информационно-статистический сборник, Алматы, 2002 ж.
6. Ковалев А.П. «Анализ финансов по состоянию предприятия».    М. 1995, 54б.
7. «Қаржы-қаражат» №3, 2003.

    8. Бердалиев К.Б.,Тұрсынбаева А.А. «Менеджмент теориясы мен тәжірибесі» Алматы-2002ж.;

   9. Под ред. Жатканбаева Е.Б.Малое предпринимательство: теория, мировой опыт и Казахстан, Алматы-2001ж.;

    10.Бердалиев К.Б. « Қазақстан экономикасын басқару» А-2001

11.«Антикризисное управление и банкротство» Мухамбетов Т.Ж., Алматы 2002.

12.Евразийское сообщество, №2, 2003,. «Антикризисное управление».

13.Под ред. Грязновой А. «Антикризисный менеджмент», М. 1999.

14.«Қаржы-қаражат»,№2 2002.

15.. Под ред. Жатканбаева Е.Б.Малое предпринимательство: теория, мировой опыт и Казахстан, Алматы-2001ж.;

16. Под ред. Смаилова А.А. Казакстан 1991-2001 г.г. Информационно-аналитический сборник, Алматы-2001ж.;
17. Ковалев В.В. Финансовый анализ: Управление капиталом. Выбор инвестиции. Анализ отчетности, М. 1995 г. №1-2, С. 13.

18.Государственная программа развития и поддержки малого предпринимательства в РК на 2001-2002г.г.,Астана, Казахстанская Правда ,2001г. 11 май;

19.Егемен Қазақстан газеті, 27.12.2002ж.;

20.Егемен Қазақстан газеті, 05.04. 2003ж.;