Инвестициялық жобалар

[өңдеу]Ұлттық инновациялық қордың міндеттері

Ұлттық инновациялық қордың міндеттері мыналар болып  табылады:

• 1) инновацияларды жасау және енгізуді қаржыландыруды жүзеге асыратын инновациялық қорлар мен инвестициялық қорлардың жарғылық капиталына бақыланбайтын қатысу;
• 2) инвестициялайтын компаниялардың және (немесе) қаржылық лизингтің жаргылық капиталында үлестік бақыланбайтын қатысу жолымен инновацияларды жасауды және ендіруді қаржыландыру;
• 3) инновациялық инфрақұрылымды дамыту;
• 4) сыртқы рыноктарға отандық инновацияларды жылжыту;
• 5) инновациялық технологияларды қарызға алуды және дамытуды ауыстыру, оларды коммерциялау мен енгізу саласында халықаралық ынтымақтастықты дамыту.

[өңдеу]Ұлттық инновациялық қордың құқығы

Ұлттық инновациялық қордың:

• 1) Ұлттық инновациялық қордың инвестициялық саясаты туралы меморандумға сәйкес инвестициялық саясатты жүзеге асыруға;
• 2) ғылыми-техникалық экономикалық сараптамалармен патенттік зерттелімдердің нәтижелері бойынша инновациялық жобаларды инвестициялаудың мақсатка сәйкестігін анықтауға;
• 3) келісімшарттық негізде сарапшылар мен кеңесшілерді тартуға;
• 4) Қордың инвестициялық саясаты туралы меморандум айқындаған шектерде және тәртіппен өтімділігі жоғары қаржылық құралдардың ішкі рыногында еркін қаражаттарды орналастыруға;
• 5) инновациялық жобаларды іріктеуді және Қордың инвестициялық саясаты туралы меморандум белгілеген шектеулерді ескере отырып инновациялық жобаларды іріктеуді және оларды инвестициялауды жүзеге асыруға;
• 6) инвестициялық қызметтің мамандандырылған субъектілерін жасауға қатысуға;
• 7) коммерциялық нәтиже және экономиканың технологиялық дамуы тұрғысынан әлеуетті перспективалық болып табылатын жаңа технологияларды, тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) жасауға бағытталған қолданбалы гылыми зерттелімдерге, тэжірибелік- конструктуралық әзірленімдерге меншікті қаражаттардан гранттар беруге;
• 8) шетелдік инновациялық немесе инвестициялық қорларға инвестициялауды жүзеге асыруға құқығы бар.

Инвестицияларды жүзеге асыру үшін мына көздер пайдаланылады:

• 1) Ұлттық инновациялық қордың жарғылық капиталы;
• 2) Ұлттық инновациялық қордың кірістері;
• 3) халықаралық қаржы ұйымдары, шетел мемлекеттері мен қаржы институттары беретін гранттар.

Ұлттық инновациялық қордың табыстарын алудың негізгі нысаны қор инвестицияларының бастапқы құны мен шығу кезіндегі олардың  өткізу құны арасындағы айырма болып  келетін оның қаржыландырылатын  жобалардан шығып қалу кезіндегі  табыстар болып табылады. Басқа табыстар Ұлттық инновациялық қордың уақытша  бос ақшаларын басқарудан түсетін  табыс, дивидендтер нысанындағы  табыстар, көрсетілетін консультациялық  қызметтерден түсетін табыстар,ғылыми-зерттеу  жұмыстары мен тәжірибелік-конструкторлық талдамалардың нәтижелеріне мүліктік құқықтарды өткізуден түсетін табыстар болып табылады.

Қордың жылдық есебін бекітудің жиыны бойынша Ұлттық инновациялық қордың таза табысы резервтік капиталды қалыптастыруға бағытталады. Ұлттық инновациялық қордың таза табысын бөлудің тәртібін ұлттық басқарушы компания анықтайды. Ұлттық инновациялық қордың инвестициялық қызметінде негізгі құжат Қордың инвестициялық саясаты туралы меморандум болып табылады. Меморандум Қор инвестициялық саясатының негізгі басымдықтарын анықтайды,инвестициялық қызметті жүзеге асыру бойынша, қаржыландырылатын жобалардың, инвестицияланатын компаниялардың қаржылық жай-күйінің мониторингі және өткізуге талдау бойынша; Ұлттық инновациялық қордың инвестицияланатын компаниялардан шығуы туралы шешім қабылдау бойынша негізгі кағидаларды ұстайды; сандық және сапалық параметрлерді және Ұлттық инновациялық қордың инвестициялық қызметін шектеуді белгілейді. Меморандумды Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.

[өңдеу]Ұлттық инновациялық қордың неге құқығы жоқ

Ұлттық инновациялық қордың:

• 1) акциялардан басқа бағалы қағаздардың өзге түрлерін шығаруға;
• 2) қарыздар беруге;
• 3) кепілдеме мен үшінші тұлғалардың міндеттемелері бойынша кепілгерлік беруге;
• 4) өзіне міндеттемелер қабылдаудың шарттары мен тәртібі, сондай-ақ оларды жүзеге асыру мақсаттары Қазақстан Республикасының заңнамасына, Ұлттық инновациялық қордың меморандумына қайшы келетін міндеттемелер қабылдауға құқықтары жоқ.

Ұлттық инновациялық қор алкоголь және темекі өнімдерін  шығаруға инвестицияларды жүзеге асырмайды. Қазақстан Республикасының Үкіметі  Ұлттық инновациялық қордың жалғыз акционері  болып табылады.

[өңдеу]Уәкілетті орган не істейді

Уәкілетті орган:

• 1) Қор акцияларының мемлекеттік пакетін басқару функцияларын жүзеге асырады;
• 2) Қор есептемесін берудің құрамын, нысандарын және мезгілділігін бекітеді;
• 3) Қор қызметінің Қазақстан Республикасының заңнамасының, жарғының және Қордың инвестициялық саясаты туралы меморандумның талаптарына сәйкестігін бақылауды жүзеге асырады.

Қазақстан Республикасы заңымен қарастырылған жағдайларды  қоспағанда, мемлекеттік органдар мен  олардың лауазымдық тұлғаларының Ұлттық инновациялық қордың қызметіне араласуына тыйым салынады.

Қазақстан Республикасы заңдарымен қарастырылған негіздемелер бойынша, тәртіппен өзінің міндеттемелерін  атқармағаны немесе жете атқармағаны  үшін Ұлттық инновациялық қордың жауапкершілігі болады.^[1] 

дарламасы шеңберінде жүзеге асатын жобалар саны көбеюде. Өткен жылы аймағымызда 30 жаңа жоба іске қосылды. Сәрсенбі күні облыс әкімі  Бақытжан Сағынтаевтың төрағалығымен  өткен кеңесте тағы 13 инновациялық жоба республикалық және аймақтық деңгейдегі индустрияландыру карталарына енгізілді.

Облыс кәсіпкерлік  және өнеркәсіп басқармасының бастығы  Қанат Шәбенов республиканың  индустрияландыру картасына ұсынылған  үш жобаның жалпы құны 22,64 млрд. теңгені  құрайтынын жеткізді.

«Павлодарэнерго»  АҚ өзіне қарасты 3-інші жылу-электр орталығында №1 турбинаны модернизациялауды  және №1 қазандық агрегатын қайта  жаңғыртуды қолға алып отыр. Алғашқы  жоба бойынша жұмыстар өткен жылы басталып кеткен. «Павлодарэнерго» АҚ Басқарма төрағасының өндіріс жөніндегі  орынбасары В.Шевцовтың мәлімдеуінше, турбинаның жаңартылуы өндірілетін  қуатты 65 мегаватқа арттыратын болады. Сондай-ақ, жаңадан 5 жұмыс орнын  ашуға мүмкіндік береді. Айта кетерлігі, екі жоба бойынша салынатын инвестиция тұрғындардың төлейтін тарифтерінен тұрады. Оған ҚР Индустрия және жаңа технологиялар  министрлігінің өзі жағдай жасап  қойған. Естеріңізде болса, соңғы  екі жыл бойы өндіруші станцияларға жыл сайын шектік көлемде тарифтерін өсіріп отыруға рұқсат берілген. Облыс  әкімі атап өткендей, біздің станцияларымыз осы тарифтің ең жоғарғысын таңдап алады.

Ал үшінші – Екібастұз  кешенді қорытпалар зауытының құрылысына қатысты жобаны кеңес мүшелері республикалық  картаға енгізбеді. Бірақ бұл  әзірге ғана. Дәл қазір жобаның  атауы болғанмен, сметалық құжаттары  жоқ, қаржыландыру көзі де анықталмаған. «Егер асығыстық жасап бұл  жобаны мақұлдап жіберсек, ертең іске аспай қалған жағдайда, ертең өзіміз Премьер-Министрдің алдында ақталып  жүретін боламыз», деді аймақ басшысы. Сондықтан Екібастұз зауытының  жобасы кейінге қалдырылды. Әзірше ол бойынша жүретін жұмыстарды үйлестіру  кеңесі бақылайтын болады. Айта кетелік, жоспар бойынша биыл басталып, 2014 жылға  дейін жүзеге асырылуға тиіс жоба іске қосылса, 434 жаңа жұмыс орны құрылады деп күтілуде.

Аймақтық индустрияландыру картасына ұзын саны 9 жоба енгізілді. Оның бесеуі – тың жобалар. Құбыр  өндірісінің жобалық қуатын 100 мың  тоннаға жеткізуді көздейтін  «Павлодар құбыр зауыты» алдағы екі жылда 1,09 млрд. теңгені іске жаратпақ ойда. Бұған дейінгі кеңесте қаралып, қаржыландыру көзі табылмағандықтан, кейінге ысырылған жоба бұл жолы мақұлданды. Оның өнімдері бүгінде  кеңінен сұранысқа ие.

«Заман Инвест»  серіктестігінің директоры Б.Киреевтің  баяндауынша, Қызылтау кен орнында  көмір өндіру және кокс шығару жобасын  төрт жылда іске асыру жоспарланған. Ал «Победа» ЖШС-нің 400 бас малға  арналған сүт фермасын жаңғырту жобасы осы жылдың үшінші тоқсанында іске қосылмақ. Құны 250 млн. теңге тұратын  бұл жоба сапалы өніммен қамтамасыз етуге бағытталған. Сүт саууға және сақтауға арналған құрал-жабдықтар  сатып алынған.

Екібастұзда ұйымдастырылатын теміржол көліктеріне тіркемелер өндірісі туралы сөз болғанда, өнім өткізу мәселесіне мән берген облыс әкімі «Самұрық-Қазына»  әл-ауқат қорымен ұзақ мерзімді тапсырысқа қол жеткізуге ықпал ету қажеттігін айтты.

Бұдан кейін үйлестіру  кеңесінің бақылауында болатын 2 инвестициялық жоба талқыға салынды. «Интур-Сервис-Пульс» қолға алған  шыны өндірісі туралы бұрын да қаралған, бірақ қаржыландыру мәселесі шешілмегендіктен, ол екінші мәрте ұсынылды. Бұл жобаны іске асыруға қазақстандық институтпен  қатар қытайлықтардың да қызығушылық  танытып отырған жайы бар. Қытай  жағы қазірде қаржысы дайын екенін мәлімдеген.

Ал «Олимп» ЖШС-нің  натрий цианидін шығару жобасы еліміз бойынша кездеспейді. Өндіріс бұрынғы  химия зауытының аумағында орналасады, себебі мұнда барлық жағдай жасалған, сондай-ақ шикізат есебінде пайдаланылатын каустикалық ұнтақ осы жерде  бар. Десе де, жаңа өндірісті экологиялық  жағынан қауіпсіз екенін дәлелдеу қажет. Осының бәрін есептей келе, жоба нақты келесі жылдан бастап іске асырылады  деп күтіледі.

Кеңес соңында облыс  әкімі тың жобаларды табу жөнінде  банктермен бірлескен жұмыстар жүргізіліп жатқанын атады. Мемлекеттік бағдарлама бойынша жоба иелеріне әртүрлі жеңілдіктер  жасалып, көмектер көрсетіледі. Аймақ  басшысы индустрияландыру картасы  бойынша жобалардың іске асырылуы жөнінде  жұртшылыққа есеп беруді де тапсырды.

Осы күні облыс әкімі  Бақытжан Сағынтаев кәсіпкерлік  мәселелері жөніндегі аймақтық үйлестіру  кеңесінің отырысын өткізді. Онда «Бизнестің Жол картасы-2020» бағдарламасы аясында  қаржыландыруға ұсынылған бірнеше  серіктестіктің бизнес-жобалары қаралды.

«Гофротара» серіктестігінің  қағаз өнімдерін шығару жобасы бұған  дейін бір мәрте аталмыш бағдарлама шеңберінде мақұлданған еді. Бірақ  кейін субсидиялауды қажет ететін несиенің көлемі ұлғайды. Қазір кәсіпорын  еліміздің сұранысын он пайызға  дейін қамтамасыз етуге қол жеткізген. Тиімділігіне көз жеткендіктен, жоба бірден құпталды.

Ал «Сағып» шаруа  қожалығы қымыз өндірісін өсіріп, мал сою цехын құруға кіріспек. Бұл шаруашылық осыған дейін «Даму» қорының несиелік көмегін пайдаланған. Ендігі жерде қымыз сусынын шыны құтыда шығаруды көздейді. Кеңес мүшелері ұсынылған жобаларды толық қолдады.

«Даму» кәсіпкерлікті  дамыту қоры аймақтық филиалының директоры  И.Қайырбеков бұрын кеңесте құпталып шыққан 11 жобаның сегізі бүгінде  қаржыландырыла бастағанын жеткізді. Біреуі талапқа сай келмегендіктен, тиісті министрліктің сүзгісінен өтпей  қалған. Облыс әкімі бұл жоба бойынша  жұмысты жетілдіруді жүктеді.

Кеңес барысында «Бизнестің Жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде кәсіптік маман иелерін дайындау және жастар тәжірибесі жөнінде басқарма бастықтарының есебі тыңдалды. Облыс  жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының  бастығы В.Берковский биыл 380 жас  маманды бағдарлама бойынша жұмысқа  орналастыру көзделгенін мәлімдеді. Оларға ай сайын 26 мың теңге еңбекақы беріледі. «Жастарды кейін өзіне  тұрақты жұмысқа қалдыратын кәсіпорындармен  жұмыс жүргізілуде», деді баяндамашы. Басқармаларға тапсырма берген аймақ  басшысы кәсіптік мектептердің материалдық-техникалық мүмкіндігін де бақылауға алу  қажеттігін айтты.

Ал облыстық аумақтық ауыл шаруашылығы инспекциясы бастығының орынбасары Б.Назаренконың кәсіпкерлік  үшін әкімшілік кедергілерді азайту жөніндегі есебі кеңесте барлық мүмкіндіктің жасалғанын растайтын  бизнес қауымдастығы өкілдерінің болмағаны  себепті қабылданбады. Бақытжан Әбдірұлы әкімшілік кедергілерді жоюға байланысты жеке кеңес өткізуді тапсырды.