Табиғат ресурстары

Табиғат ресурстары

•   Адам популяциясының өсуі лимитті факторлармен шектелген. Сондай факторлардың бірі адамзатқа өте қажет табиғат ресурстарының қорының азаюы және шектелгендігі.

Табиғат ресурстары

 

•  Адамзат тіршілігіне қажет табиғи компонеттер мен құбылыстардың жиынтығы.

Табиғат ресурстарының  жіктелуі

 

•  Шығу көзіне байланысты: биологиялық, минералдық, энергетикалық ресурстар
• Өнеркәсіпте қолданылуына байланысты: жер қоры, орман қоры, су ресустары, гидроэнергетикалық ресустар, фауна ресурстары, пайдалы қазба байлықтары
• Экологиялық жіктелуі – сарқылу деңгейіне байланысты:

 

Табиғат ресурстарының  жіктелуі  
(сарқылу деңгейіне байланысты)

 

  Табиғат ресурстары

 

Сарқылмайтын

 

Сарқылатын

 

Күн энергиясы, жел энергиясы, су энергиясы,

 

 

       Су, Ауа

 

Қалпына келетін

 

Қалпына келмейтін

 

Флора, фауна, топырақ, тұщы  су,ауа

 

Пайдалы қазбалар

Табиғат ресурстар жағдайы

 

• Сарқылмайтын ресурстар –  күн энергиясы және оның тудыратын табиғат күштері(жел,тасулар) мәңгі және шектелмеген мөлшерде
• Сарқылатын қалпына келетін ресурстар мөлшері шектелген, бірақ олар табиғи түрде немесе адам көмегі арқылы қайта жаңартылынады

Флора және фауна жағдайы

 

• Түрлі геологиялық кезеңдерде өткен эволюциялық процесстер, Жер бетіндегі тіршілік етушілердің түрлік құрамының өзгеруіне әкелді
• Адамзат қоғамының белсенді қызметі әсерінен биологиялық ресурстар тез азаюда
• Жақындағы 20 – 30 жылда жоғалу қаупі жағдайында барлық түрдің 25%

Биоалуантүрліктің азаюының  негізгі себептері

 

•  Тіршілік ортасының жойылуы
• Кәсіпшілік аңшылық
• Бөтен түрлердің интродукциясы
• Ауыл шаруашылық өнімді қорғау мақсатындда тікелей жою
• Кездейсоқ жою
• Қоршаған ортаның ластануы

 



 Интродукциямысалы:

1859 ж. 

Ұлыбританиядан Австралияға 24 қоян әкелінген

 

Жыртқыштар жоқ кезде  қояндар шектен тыс көбейіп, австриялықтарға  көп зиян әкелді

Биоалуантүрлікті сақтау  шаралары

 

• Ерекше қорғалатын аймақтар  ұлттық саябақтар, қорықтар, табиғат ескерткіштерін ұйымдастыру.

 

 

2. Арнайы түрлерді қорғау  – 

қызыл кітап 

 

3. Ботаникалық бақшаларда немесе зерттеу орталықтарда түрлерді генофонд түрінде сақтау

 

4. Биоалуантүрлікті сақтауға  арналған заңдар қабылдау

 

5. Қоршаған ортаның  ластану деңгейін төмендету