Дүниетану әдістемесі

№

Жалпы сағат саны

Тараудың тақырыптары

Мемлекеттік стандарт

1

6 сағат

Адам

• Ата-бабаларымыздың қалай өмір сүргенін және біздің заманымыздың ерекшеліктерін білуі;
• Жердегі тіршіліктің дамуы туралы алғашқы түсініктерді білуі тиіс

2

38 сағат

Табиғат

1. Туған өлке табиғаты
2. Пайдалы қазбалар
3. Су
4. Ауа және ауа райы
5. Туған өлке өсімдіктері мен жануарлары
6. Жер – ғарыштық дене

• Көкжиек, көкжиек тұстары, көкжиек сызығы, айналаны бағдарлау, жергеілікті жердің жоспары туралы негізгі білімді білуі;
• Адамның табиғатқа ықпал етуі;
• Өсімдіктер мен жануарлар әлемі туралы жалпы түсінік, олардың өзара байланысы;
• Қазақстандағы пайдалы қазбалардың түрі және олардың халық шаруашылығындағы маңызы;
• Жеке гигиена ережелерін білуі тиіс

3

24 сағат

Қоғам

1. Отбасы
2. Мектеп
3. Менің туған қалам, ауылым
4. Менің Отаным - Қазақстан

• Қоғамдық орындардағы мінез-құлық ережелері;

• Денсаулықты сақтау және қауіпсіздік ережелері;
• Отанымыз – Қазақстан Республикасы, оның Астанасы туралы;
• Ірі қалалар туралы;
• Қазақстан Республикасында тұратын халықтардың салт-дәстүрлері туралы,
• Азаматтың құқығы мен міндеттері туралы білуі тиіс.

№

уақыты

Сағ

саны

тақырыбы

АКТ

Сабақтың түрі

Қосымша танымдық материалдар

Сөздік жұмысы

Үй тапсырмасы

І тоқсан

1. Адам

1

1

Тіршіліктің пайда  болуы

э/оқулық

Жаңа  білім беру

Ч. Дарвин, аңыздар

Атмосфера, мұздық дәуірі

Мәтінді оқу

2

1

Ежелгі  адамдар қалай өмір сүреді?

Кіріктірілген сабақ

Алғашқы дәуірлер, тарих 5-сынып

Шапқы, соққы, қада, археологтар, тылсым күш

4-тапсырма

3

1

Адамды  адам еткен еңбек

Электрон. оқулық

Аралас  сабақ

компьютер

Оқу, құмырсқалар  тіршілігін бақылау

4

1

Әлемнің жеті кереметі туралы жалпы мәлімет

слайд

Жаңа  білім беру

Қазіргі техниканың дамуы,

Әлемнің жеті кереметі

Мысыр пирамидалары, сфинкс, терасса, төрт қабатты мұнара, мүсін, крестшілер, ғибадатхана

Әлемнің тағы қандай кереметтері бар? Мәлімет жинау, оқу, әңгімелеу

5

1

Қазақстандағы ежелгі мәдениет ескерткіштері

слайд

Аралас сабақ

Қазақстандағы тарихи орындар,

Аңыз әңгімелер, жергілікті жердегі мәдени ескерткіштер

Жыршы, жырау, бесік, шұрайлы

Жергілікті жердегі  мәдени мұраларды білу, әңгімелеу

6

1

Қайталау. Топсеруен

Саяхат сабақ

Мұражайға апару

Мұражайдан алған  әсерлерін әңгімелеу

2. Табиғат 

Туған өлке табиғаты. Жер бедері

1

1

Айналаны  бағдарлау тәсілдері

Сарамандық жұмыс

Электрон. оқулық

Жаңа  білім беру

Компостың пайда болуы

Дүниетану хрестоматия,

Аспан әлеміндегі жұлдыздар

Құбылнама, айнала, бағдарлау

Құбылнамамен  жұмыс, сұрақтарға жауап беру

2

1

План  және карта

Сарамандық жұмыс

Жаңа  білім беру

Қазақстан Республикасының картасы

масштаб

Карта бойынша Қазақстан жерлерін анықтау

3

1

Жазықтар

Презента

ция

Жаңа  мағынаны тану

Қазақстан картасы

Жазықтар, төбелі жазық, ойпаттар, жыра

Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап

4

1

Төбелер

слайд

Жаңа  мағынаны тану

Мыршай 

Оқу, сурет  салу

5

1

Таулар 

Электронды  оқулық

Аралас  сабақ

Қазақстандағы таулар

Сөзжұмбақ

Сарыарқа, Тянь-Шань, Алтай, Жоңғар Алатауы, шатқал.

Мәтінді оқу, сұрақтарға жауап беру

6

1

Тау жыныстарының бұзылуы салдарынан жер бедерінің  өзгеруі

Электронды  оқулық

Аралас  сабақ

«Негеш» энциклопедия

34-бет

Үгілу

Жергілікті  жердегі өзгерістерді бақылау

7

1

Жасанды жер бедері

Аралас  сабақ

Жердің  ластануы

«Біздің үй» 34-бет

Террикон, карьер, оба

Мәтінді оқу

8

1

Жер бетінің  план мен картада бейнеленуі

Аралас  сабақ

Қазақстан таулары

Жағалық шағылдар, барқандар, Іле Алатауы, Тарбағатай, Ақтау

Мәтін соңындағы сұрақтар мен тапсырмалар

Пайдалы қазбалар

9

1

Пайдалы қазбалар деген не?

Кенді пайдалы қазбалар.

Сарамандық  жұмыс

Аралас сабақ

Ұлттық энциклопедия,

3-том

Кен орны, кенді  пайдалы қазбалар

әңгімелеу  

10

1

Түсті металл кендері

Сарамандық  жұмыс

Электрон

ды оқулық

Аралас сабақ

Қазақстан картасы

Жез, қола, полиметалл кені, қорғасын, мырыш

Кескін  картамен жұмыс

11

1

Қайталау

Білім тиянақтау сабақ

Қайталау 

2 - тоқсан

1

1

Таскөмір, мұнай және газ

Сарамандық жұмыс

слайд

Жаңа  білім беру

Қазақстандағы кен орындары

Қуақаз (штрек), забой, мұнай құбыры

Оқу, кескін картамен жұмыс

2

1

Кенге жатпайтын пайдалы қазбалар

Сарамандық жұмыс

Электрон. оқулық

Аралас  сабақ

«Негеш» 226-бет

Фосфориттер

Мәтін соңындағы сұрақтар, кескін картамен жұмыс

Су

3

1

Табиғаттағы су айналымы

презентация

Жаңа  білім беру

Бұлттың пайда болуы

«Табиғаттағы  су айналымы» әңгіме құрау

4

1

Жер асты сулары

Аралас  сабақ

Энциклопедия 3-том, 652-бет

Демалыс орындары туралы әңгімелеу

4

1

Минералды сулар: Сарыағаш шипажайы

слайд

Аралас  сабақ

Қазақстандағы демалыс орындары,

Суды  үнемдейміз!

«Біздің үй» 36-37-бет

шипажай

Минералды су  көзі туралы мәлімет жинау

5

1

Су  қоймаларын қорғау. Қайталау. Тест

Жүйелеу-жинақтау сабағы

Бақылау нәтижелерін жазу

Ауа және ауа райы

6

1

Ауа –  жердің қорғаны. Ауаны қорғау.

презентация

Жаңа білім беру

«Негеш» 82-бет

Ауаны қорғауға сенің қандай үлесің бар?

7

1

Ауа райы. Ауа-райы болжамы және оның мәні

Сарамандық жұмыс

Жаңа  білім беру

Энциклопедия 1-том

Будақ бұлттар, алғашқы найзағай

Бақылау, нәтижесін дәптерге жазу

8

1

Ауаның  ластануы. Ауаны қорғау

Жүйелеу-жинақтау

Ауа –табиғи  ресурс

«Біздің үй» Алматы

Нөсер алдындағы табиғатты суреттеу

9

1

Маусымдық белгілер

Бақылау

слайд

Аралас  сабақ

Тоқырау, теңелу

өз  жеріңнің ауа райы туралы қорытынды  жаса

10

1

Қазақстан климаты

Тәжірибе сабақ

әңгіме  құрастыру

Туған өлке өсімдіктері мен жануарлары

11

1

Шалғын  өсімдіктері мен жануарлары

Шалғынды  қорғау

слайд

Жаңа  білім беру

Қазақстанның  өсімдіктер әлемінің асыл қазынасы

Көртышқан, сарғалдақ, әсел

Мәтінді оқу, сурет салу

әңгіме  жазу

12

1

Дала  өсімдіктері мен жануарлары

Электронды  оқулық

Жаңа  білім беру

Қазақстанның  өсімдіктер әлемінің асыл қазынасы

Қарақұйрық 

Оқу, әңгімелеу, кескін картамен жұмыс

13

Шөл өсімдіктері  мен жануарлары

Қайталау

Электронды  оқулық

Жаңа  білім беру

Қазақстанның жануарлары, шөлді жер өсімдіктері

Сексеуіл

Мәтін соңындағы сұрақтарға жауап беру,

3-тоқсан

1

1

Орман – тоғай өсімдіктері мен жануарлары

Презента

ция

Аралас  сабақ

Орман мекендеушілері туралы

«Біздің үй» 14/15-бет

Тораңғы, ақ жиде, жыңғыл

Жергілікті жердегі жануарлардың атын жаз

2

1

Таулы жер өсімдіктері мен жануарлары

слайд

Аралас  сабақ

Сөзжұмбақ шешу

Қазақстандағы қорықтар

Қырықбуын, күймесгүл, бұраубс, аламан, кекілік, ұлар

Эссе  жазу

3

1

Су  қоймасы өсімдіктері мен жануарлары

Электрон

ды оқулық

Жаңа  білім беру

Қоға, қамыс, балдыр, тоспа ұлуы, айқұлақ  ұлу, ондатр, құндыз

№3 тапсырма

4

1

Егіншілік пен мал шаруашылығы

слайд

Аралас  сабақ

Қазақстан шаруашылығы

«Негеш» 20-бет

63-бет, 1,2-тапсырма

5

1

Адам  әрекетінен жер бетінің өзгеруі

Аралас  сабақ

«Негеш» энциклопедия

34-бет

Жұпартышқан, қаракүзен, аққу, қарашақаз, бұйра бірқазан

Жергілікті  жердегі өзгерістерді бақылау

6

1

Қазақстан табиғатын қорғау. Қайталау

слайд

Жүйелеу-жинақтау сабағы

Қызыл кітап

өзіңнің қызыл кітабыңды құрастыр

Жер – ғарыштық дене

7

1

Ғарыш туралы түсінік. Адамның ғарышты  зерттеуі

Кіріктірілген сабақ

Аспан денелері

Шоқжұлдыз, Күн жүйесі, Галактика, Әлем

Түсініп оқу, қосымша аспан денелері туралы мәлімет жинау

8

1

Күн –  жарық пен жылудың көзі

Топсеруен

Саяхат сабақ

Бақьбавқ  гүліне тәжірибе жасап, оған өз ойын білдіру

9

1

Ғарышқа ұшу. Ғрышты игеру а

Презента

ция

Жаңа  білім беру

Ұңғыш ғарышкерлер

Түсініп оқу, негізгі мәліметтерді есте сақтау

10

1

Глобус  жердің дәл үлгісі

Интернет-сабақ 4часть

Бақылау сабағы

«Негеш» 324-бет

Глобус, Солтүстік және Оңтүстік полюс, экватор  сызығы, параллель, меридиан

Мәтінді түсініп оқып, тапсырмаларын орындау

11

1

Жердің  өз білігінен айналуы. Күн мен  түннің ауысуы

Электрон

ды  оқулық

Тәжірибе  сабақ

«Негеш»

Тәжірибе  жасау

12

1

Жердің  күнді айналып қозғалуы. Жыл мезгілдерінің  ауысуы

Жаңа  білім беру

Не  себепті жазда ыстық, ал қыста  суық? Тәжірибе жасау

Бақылау күнделігімен жұмыс

3. Қоғам

1

1

Отбасы  мүшелері

слайд

Аралас  сабақ

Туыстық атаулар

Отбасындағы сенің міндеттерің

2

1

Отбасы - шағын қоғам. Қоғамдық топтар

Аралас  сабақ

Энциклопедия 

7-том

Суреттер, ойындар, үлестірмелі қағаздар

«Отбасы-шағын  қоғам» әңгіме құрастыру

3

1

Отбасындағы балалар

Туыстық қатынастар

слайд

Аралас  сабақ

Жігіттің  үш жұрты

Мінез-құлық

Мақал-мәтелдер жаттау

4

1

Қазіргі мектеп

слайд

Диспут  сабақ

ҚР  Білім туралы заңы

Адам  құқықтары, аттестат, диплом, конвенция

Сенің алға қойған мақсатың?

5

1

Мінез-құлық  ережелері

Аралас  сабақ

Әдептілік әліппесі

Оқиға құрастырып жазу

6

1

Сыныптағы дәстүрлер

Презента

ция

Ұлттық  салт-дәстүрлер

Дәстүр-бұл  ұрпақтан ұрпаққа берілетін салт-дәстүрлер, қоғамдағы мінез-құлық ережелері

Берілген  сөйлемдердегі ойды аяқта (№5)

7

1

Құқық әлеміне саяхат

Тест.

слайд

Аралас  сабақ

ҚР  Конституциясы

Құқық, құжат, азаматтық, үйірме

өз  құқыңды білесің бе?

8

2

Қайталау

Білім тиянақтау

Қайталау 

4-тоқсан

Менің туған қалам, ауылым

1

1

Фермерлік шаруашылық

Аралас  сабақ

Басқару ісі

Несие, фермерлік шаруашылық, әкімшілік, әкім

«Жері байдың – елі бай» эссе жазу

2

1

Ауыл

слайд

Пікірталас  сабақ

Ауыл  адамдарының еңбегі, ауыл өнімі

Зерттеу жұмысын жүргізу

3

1

Отбасы  мен мектептің, қала мен ауылдың  шаруашылық және мәдени өміріне қатысуы

слайд

Саяхат  сабақ

өз  отбасындағы еңбек туралы жазу

4

1

Мектеп  және өндіріс

Сайыс сабақ

Қаламыздағы кәсіпорындар

Оқу, ата-анасының мамандығы туралы біліп келу

5

1

Қазақстан облыстары

Презента

ция

Жаңа  білім беру

Қазақстанның  саяси картасы

Қазақстан облыстары туралы мәлімет жинау

6

1

Қазақстан мәдениеті

Презента

ция

Жаңа  білім беру

Өнер  жұлдыздары, олардың еңбек жолы

өзіңді  тексер айдарымен жұмыс

Менің Отаным  - Қазақстан

7

1

Қазақстан-тәуелсіз демократиялық мемлекет

Аралас  сабақ

Физикалық карта, Елбасы

Президент Референдум

Мәтінді оқып келу.

8

1

Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы күресі

Электрон  оқулық

Кіріктірілген сабақ

«Қазақ» - еркін, тәуелсіз

Оқу, қосымша  мәліметтер қарау

9

1

Халық батырлары

Слайд

Аралас  саабқ

Қазақ батырлары

Оқу, реферат  жазу

10

1

Қазақстан Ұлы Отан соғысында

Аралас  сабақ

Ұлы Отан соғысы батырлары

Рейхстаг 

Ұлы Отан соғысындағы Қазақстандықтардың ерлігі

11

1

Қазақстан Республикасының Конституциясы

Бала  құқықтары туралы конвенция

Аралас  сабақ

ҚР  Конституциясы

Бала  құқығы конвенциясы, БҰҰ туралы дерек

Конституция

Сенің негізгі міндеттерің

4-тапсырма

12

1

Қазақстан халқы

слайд

Ойын  сабақ

Қазақстан халқы, халық санағы

Қ.Мырза  Әли «Ана»

Құрылтай 

Оқу, сұрақтарға жауап беру

13

1

Қазақстан экономикасы

бейнетаспа

Кіріктірілген сабақ

Қазақстан экономикасы

Экономика

Жоспра  бойынша оқып келу

14

1

«Невада-Семей» қозғалысы

\ Қазақстан-ғарыштық  мемлекет

бейнетаспа

Аралас  сабақ

О.Сүлейменов туралы дерек, ҚР Конституциясы

Полигон

Тақырып бойынша іздену

15

2

Жыл бойы өткенді қайталау

Қайталау  сабақ

Қайталау