Кеден одағының сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасы

Дүниежүзілік банкпен  сипатталмайтын мемлекет табысы жоғары мемлекет ретінде көрсетілген тізімге енгізілмеуі мүмкін немесе одан келесі жағдайларда шығарылуы мүмкін:

1. дүниежүзілік банкпен табысы жоғары болып сыныпталатын табыс деңгейіне мемлекеттің қол жеткізуі;
2. бұл мемлекеттен Кеден одағының сыртқы экономикалық қызметінің тауарларының Бірыңғай тауар номенклатурасының тауар топтарының бағалық көлемі бойынша бес ең үлкен мемлекеттерінен;
3. екі жыл қатарынан тауарлардың  өндірілу  көлемі Кеден одағының тарифтік жүйесін қолданушы мемлекеттердің шығарылатын тауарлардың көлемі бұл мемлекеттен шығарылатын тауарлардың көлемі бұл мемлекеттен шығарылатын тауарлардың жалпы көлемінің 75% құраса немесе одан асып түссе.

Бұл мемлекеттің достастыққа  қайшы әрекеттері дегеніміз- тараптағы  мемлекеттердің экономикалық мүдделерін бірнеше мәрте тараптағы мемлекеттің заңды немесе жеке тұлғаларының бұзуы, оның ішінде тараптағы мемлекеттердің заңды және жеке:

• тұлғалармен осы мемлекеттің нарығына немесе басқа да әдіспен тараптағы мемлекеттердің заңды және жеке тұлғаларын негізсіз дискриминациялайтын әрекеттеріде кіреді;
• есірткі заттарының экспортын бақылауда немесе тасымалдаудағы мағына күрделі кемшіліктер;
• ақшаның елден шығарылуына байланысты халықаралық құжаттарды сақтамау.

Кеден одағының преференцияларының бірыңғай жүйесін қолданушы –дамушы  мемлекеттерден шығатын тауарларға қатысты тараптағы мемлекеттердің бірыңғай кеден аумағына әкелінетін тауарлардың тізіміне, тауарларға қатысты  бірыңғай кеден тарифінің әкелінетін кеден баждарының 75% мөлшері көлемінде  енгізілетін кеден баждарының мөлшерлемесі қолданылады. Мұндайда, көрсетілген  тізімнің позицияларының саны Кеден одағының  сыртқы экономикалық қызметінің тауарларының бірыңғай тауар номенклатурасының субпозицияларының жалпы санының 20% аспауы тиіс. Мейлінше дамыған мемлекеттерден- тарифтік преференциялардың бірыңғай жүйесін қолданушыларға қатысты тауарларда, тауарлардың сәйкесінше тізіміне енген тауарларға әкелінетін кеден баждарының нөлдік мөлшерлемесі қолданылады. Қажет болған жағдайда комиссия әкелінетін тауарларға тарифтік преференциялар ұсынылатын дамыған мемлекеттерден шыққан және әкелінетін тауарлардың тізімінің қосымша тізімін бекітеді. Бұл тізімнің позицияларының саны Кеден одағының сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасының кіші субпозицияларының жалпы санының 5%аспауы тиіс.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қорытынды

Қорытындылай келе, Кеден  одағының сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасы –  Кеден одағына мүше мемлекеттердің кеден органдары мен қатысушылары кедендік операцияларды жүргізу  мақсатында қолданылатын тауарлар сынамалары. Жоғарыда аталған кодтау тауарлардың біртаңбалы идентификациясын қамтамасыз ету үшін сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асырғанда кеден органдарымен ұсынылатын және де кедендік декларациялардың автоматталған өңдеулері және де өзге де құжаттарды өңдей үшін қолданылады. КО СЭҚ БТН 21 бөлімнен және 97 топтан тұрады (қазіргі таңда КО СЭҚ БТН 77 тобы алдын ала бекітіліп қойылған және қолданылмайды).

Әр елдегі кедендік қызметтің  ұйымдастырушылық құрылымы- елдің экономикалық даму деңгейіне сыртқы экономикалық байланыстардың жан-жақтылығы мен  ауқымына тәуелді болады. Кедендік тарифтер қазіргі кездегі сыртқы сауданы реттеудің негізгі элементі болып табылады. Әлемдік тәжірибеде сыртқы сауданың реттеудің экономикалық әдістері болып тарифтік реттеу болып  табылады. 1991 жылғы 16-желтоқсаннан бастап тәуелсіз мемлекет деп жариялаған Қазақстан  Республикасы жөніндегі сөз қозғалып отырғандықтан, заңды және жеке тұлғаларда жалпы алғанда бүкіл республика оның өзі халықаралық  саудаға  белсенді түрде қатыса алады. Бірақ  әлемдік кеңістіктегі кез-келген сыртқы экономикалық және ел ішіндегі қызметтің  заңдылық негізі бар екенін атап өту  керек. Демек, халықаралық саудаға  өздерінің кедендік заңдылықтарына сәйкес әртүрлі шарттарды ұсынатын көптеген елдер қатысқандықтан, сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыру  кезінде серіктесті анықтау қажеттілігі  туындайды. Тарифтік жеңілдікті Кеден одағына мүше- мемлекет Кеден одағының Комиссиясының кіргізілетін тауарлардың қолдануымен бақылаудың ұсынылған  мехазизмімен мақұлдаған жағдайында қолдануы мүмкін. Кеден одағына мүше мемлекеттердің кеден баждарын төлеуден жеңілдік берілген жағдайда, мұндай шешімді қабылдаушы, осындай жеңілдік берілетін нақты төлеушілерді анықтайды және Кеден одағының мүше мемлекеттерінен басқа елдің аумағында экономикалық айналымға тартылған қолданылуы қосылмайды. Қорыта айтқанда Қазақстан Республикасында кеден саласы –сыртқы сауданың реттелуіне өз үлесін қосып, ел экономикасының өркендеуіне өз ықпалын тигізуде.

 

 

 

 

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Алибеков С.Г. Таможенное дело в РК. А.: Эдлет-пресс 1997г.
2. Гребенщикова Л.В., Кубасова И.А., Сарсембаев Е.А. Таможенное законодательствои международные конвенции. Алматы: Данекер. 1996г.
3. Қамшыбаева Р.А.  Сыртқы экономикалық  қызметтің тауар номенклатурасы: оқу құралы.-Алматы:Экономика, 2011.
4. Закон Республики Казахстан «О государственной пошлине» от 31.12.96г. /Казахстанская правда.
5. Қазақстан Республикасының Кеден  ісі туралы кодексі: Алматы, 2011ж
6. Кеден Одағының Кеден Кодексі. Алматы, 2011 ж.
7. Кеден одағы Комиссиясының 2009ж. қарашаның 27, №130 шешімі